de beste uitvoeringen van de Matthäus-Passion in oude kerken

Johannes Passion

Tiel, Grote of St. Maartenskerk, vrijdag 15 maart 2024, 19:30 - 22:00 uur

Dit event is voorbij. Kijk in de agenda van Johannes Passion (Ars Musica) voor nieuwe data.

Info

Bachs Johannes Passion staat ten onrechte in de schaduw van zijn grote Matthäus Passion.

In de Johannes Passion zet Bach het lijdensverhaal van Jezus op muziek zoals dat verteld wordt in het Bijbelboek Johannes. Hij voerde het stuk voor het eerst uit in de Vesperdienst van Goede Vrijdag in Leipzig. Het was de eerste passiemuziek die hij als cantor in Leipzig schreef, in 1724.

De nadruk ligt bij Johannes op de goddelijke afkomst van Jezus. ‘De Johannes’ is een magistraal werk dat daarom in veel opzichten totaal anders is dan ‘de Matthäus’. Los van de lengte – de Johannes Passion duurt een stuk minder lang – horen we in het openingskoor over Jezus als vorst wiens roem wereldwijd wordt bezongen. Dit is een heel ander verhaal dan de klagende lijdenstekst van de enkele jaren later gecomponeerde Matthäus Passion.

In Johannes blijft door het lijden heen Jezus’ goddelijke afkomst steeds een rol spelen: Jezus is niet bang en weet alles wat er gaat gebeuren, dus ook dat de kruisdood het einde niet zal zijn. Een wereldberoemde aria als ‘Erbarme dich’ heeft de Johannes Passion niet en dat heeft alles te maken met de relatieve onbekendheid. Immers: de Johannes-aria ‘Es ist vollbracht’ heeft minstens dezelfde emotionele zeggingskracht en toegankelijke melodie.

'Wie zich in hart, verstand en ziel durft te laten raken, zal het geheim ervaren van de werking die Bachs Johannes Passion heeft.'

Bach geeft met zijn muziek vaak een extra emotie aan de tekst. Directe tekstuitbeelding horen we bijvoorbeeld als de evangelist zingt hoe Jezus gegeseld wordt. Zowel in de zangpartij als in de begeleiding wordt het geselen duidelijk hoorbaar gemaakt. In de korte koorstukken wordt veel geroepen, geschreeuwd en gescholden. Bach onderstreept in zijn muziek het geschreeuw en gejoel. In het koor ‘Bist du nicht’ bijvoorbeeld, zetten de stemmen steeds sneller en steeds korter na elkaar in, zodat het net lijkt of er steeds meer mensen gaan roepen.

We willen u informeren dat er vanavond tv-opnamen worden gemaakt. Door aanwezig te zijn bij dit concert, geeft u automatisch toestemming om mogelijk in beeld te komen tijdens de uitzending.

Het concert zal rond 22.10 uur zijn afgelopen. Er wordt na het concert nog uiterlijk een half uur gereserveerd voor het herhalen van sommige delen.

Bedankt voor uw begrip en medewerking!